چند ماه پیش از ChatGPT پرسیدم: «چطور ارائه دانشگاه را بهتر کنم؟» جوابی که گرفتم؟ یک لیست کلیشهای: اسلاید ساده باشد، با اعتمادبهنفس صحبت کن، زیاد تمرین کن! اینها بد نیستند، اما به درد اجرا نمیخورند. دقیقا همین تجربه باعث شد، روزها به دنبال روش بهتر بگردم.
واقعیت ساده است: ChatGPT قرار نیست ذهن ما را بخواند. اگر سؤالها را سطحی بپرسیم، جواب هم سطحی است؛ چرا که چت جی پی تی حداقل جواب لازم را میدهد، مگر اینکه بلد باشیم چگونه از هوش مصنوعی GPT سوال کنیم. اگر میخواهید مثل یک حرفهای سوال از هوش مصنوعی gpt بپرسید در ادامه چند روش کاربردی + نمونه پرامپت آماده کردهایم که میتوانید همین الان امتحان کنید و نتیجه بگیرید. پس در ادامه همراه مهرکیا باشید.
1. با هوش مصنوعی چت جی پی تی مثل یک انسان حرف بزنید
اولین نکته این است که جت جی پی تی یک ماشین خشک و برنامه نویسی شده نیست! برای پیدا کردن بهترین جواب باید دقیقا مثل یک انسان با او وارد گفتوگو شوید. درست مثل وقتی که با یک همکار یا دوست مشورت میکنید.
دلیل این کار هم واضح است؛ چرا که ChatGPT مثل هر انسانی گاهی در ابتدا منظور شما را متوجه نمیشود. در این مواقع نیاز به توضیح بیشتر، ساده سازی و یا حتی تغییر سوال دارید تا دوباره عنان چت جی پی تی را به دست بگیرید. به این روند پرامپتگذاری تعاملی (interactive prompting) میگویند. یعنی یک سوال میپرسید، جواب میگیرید و بعد بر اساس همان جواب سوالات دیگر را مرحلهای مطرح میکنید.
خود من بارها این روش را تست کردم و حتی با 20 بار سوال پشت سر هم راجع به یک موضوع، به نتایجی رسیدم که در اولین سوال اصلا به ذهن خطور نمیکرد. پس اگر بلد باشیم چگونه از هوش مصنوعی GPT سوال کنیم، خروجی متفاوت خواهد بود.
چند نمونه عملی سوال از هوش مصنوعی GPT
- به جای اینکه بپرسید: یک متن درباره بازاریابی بنویس
- بهتر است بپرسید: یک متن بازاریابی ۲۰۰ کلمهای برای معرفی یک اپلیکیشن مدیریت هزینه بنویس که لحن دوستانه داشته باشد و در پایان یک دعوت به اقدام داشته باشد.
- به جای اینکه بپرسید: یک رژیم غذایی بده
- بهتر است بپرسید:”یک برنامه غذایی هفتگی برای فردی با ۷۰ کیلو وزن و ۳ جلسه ورزش در هفته پیشنهاد بده که شامل ۳ وعده اصلی و ۲ میانوعده باشد.
2. جزئیات را روی دایره بریزید
باید اطلاعات زمینهای بیشتری دهید تا سوال شما واضح تر شود. اگر برایتان سخت است، می توانید یک اسم برای هوش مصنوعی GPT انتخاب کنید تا وقتی چت میکنید ناخودآگاه جزئیات بیشتری را بگویید. همین جزئیات بیشتر، خروجی بهتری را میدهد.
بیایید با همان مثال ابتدایی موضوع را بیشتر باز کنیم. فرض کنید میخواهید مهارت سخنرانی را تقویت کنید. اگر تنها بپرسید: “چگونه میتوانم بهتر سخنرانی کنم؟”
احتمالاً یک سری توصیه عمومی دریافت خواهید کرد. اما اگر متن سخنرانی را بفرستید و بعد بپرسید:
“من باید هفته آینده در یک کنفرانس دانشگاهی ۱۰ دقیقه سخنرانی کنم. موضوع من هوش مصنوعی در آموزش است. تجربه کمی در سخنرانی دارم و میخواهم ساختار ارائهام حرفهای و منسجم باشد. چگونه باید آن را آماده کنم؟”
در این حالت پاسخ دقیق، قابل اجرا و متناسب با شرایط شما خواهد بود.
3. از هوش مصنوعی بخواهید نقش بگیرد
یکی از چیزهایی که در مسیر یاد گرفتن چگونه سوال از هوش مصنوعی gpt بپرسیم به شدت کمک کننده است، همین موضوع «نقش دادن» به ChatGPT بود. بارها پیش آمده که یک سؤال ساده پرسیدهایم و جوابهای کلی گرفتهایم؛ اما وقتی از هوش مصنوعی بخواهیم خودش را جای یک فرد یا حرفه بگذارد، خروجی متفاوت میشود. مثلاً دستگاه حضور و غیاب را در نظر بگیرید. اگر بپرسید:
“دستگاه حضور و غیاب تشخیص چهره چیست؟”
پاسخهایی مثل «ثبت دقیق زمان ورود و خروج» یا «کاهش خطای انسانی» دریافت میکنید؛ یعنی همان حرفهای تکراری.
اما وقتی از ChatGPT بخواهید نقشهای مختلفی بگیرد، ماجرا تغییر میکند:
- از دید یک مدیر منابع انسانی: دستگاه حضور و غیاب ابزار مهمی برای مدیریت بهرهوری کارکنان و پایش ساعات کاری است.
- از دید یک کارمند معمولی: این دستگاه استرسزا است، چون کوچکترین تأخیر را ثبت میکند، اما در عین حال باعث عدالت بین کارکنان میشود.
- از دید یک کارشناس فناوری اطلاعات: تمرکز روی امنیت دادهها، اتصال به شبکه و یکپارچگی با سایر نرمافزارهای سازمان است.
همین تغییر زاویه نگاه باعث میشود به جای یک پاسخ کلی، چندین نظر واقعی و متنوع دریافت کنید.
آموزش رایگان هوش مصنوعی در دوربین مدار بسته
4. مراقب باشید سوال از هوش مصنوعی gpt به جاده خاکی نرود
یکی از چالشهای مهم جاده خاکی رفتن چت جی پی تی است. ممکن است در حین سوال پرسیدن، جوابهای دهد که از موضوع اصلی منحرف شود و یا بدتر، اصلا پایه و اساس درستی نداشته باشند. در این لحظات باید جلوی چت جی پی تی را بگیرید.
یک تکنیک ساده اما فوقالعاده کاربردی این است که از هوش مصنوعی بخواهید پاسخهایش را توجیه کند. کافی است بعد از جواب بپرسید: «چرا این را گفتی؟» یا «چه مدرکی پشت این پاسخ است؟»
بارها پیش آمده که ChatGPT بعد از چنین پرسشی عذرخواهی کرده و پاسخ جدید و دقیقتری داده است.
از طرفی، هرچه مکالمه طولانیتر شود، احتمال اینکه Chat GPT موضوع اصلی را فراموش کند بیشتر است. این البته منحصر به هوش مصنوعی نیست؛ در گفتوگوهای طولانی با انسانها هم همین اتفاق رخ میدهد. راهحل ساده است: کافی است با یک یادآوری کوتاه، دوباره مشخص کنید موضوع چیست و انتظار دارید به چه سمتی بروید.
5. از هوش مصنوعی gpt بخواهید پرامپت را دوباره بخواند
یکی از تکنیکهای جالبی که در مسیر یادگیری چگونه از هوش مصنوعی gpt سوال کنیم کشف کردم این بود که به ChatGPT بگویم پرامپت را دوباره بخواند. کافی است پرسش خود را مطرح کنید و بعد اضافه کنید: «دوباره این پرامپت را بخوان» و همان متن قبلی را تکرار کنید.
شاید در نگاه اول این کار ساده یا حتی بیهوده به نظر برسد، اما اگر به گفتوگوهای انسانی فکر کنید، کاملاً منطقی است. حتماً تجربه کردهاید که وسط یک صحبت جدی، طرف مقابل ناگهان حواسش پرت میشود یا به موضوع دیگری فکر میکند. در این مواقع طبیعی است که جمله خود را دوباره تکرار کنید: «شنیدی چی گفتم؟» یا «بگذار دوباره توضیح بدهم…» هوش مصنوعی اغلب بار دوم دقیقتر پاسخ میدهد و حتی جزئیاتی را که در پاسخ اول نادیده گرفته بود، اضافه میکند.
6. سوالات قبلی را اصلاح و تکمیل کنید
یکی از مهمترین مهارتها در کار با ChatGPT این است که به اولین جواب قانع نشوید. این روش را تکرار و بهبود تدریجی یا Iterative Scenario Refinement میگویند. ایده ساده است: یک جواب اولیه میگیرید، بعد با تغییر یا محدودتر کردن پرسش، همان موضوع را عمیقتر کرده و در هر مرحله پاسخهای بهتری به دست میآورید. مثلا فرض کنید سوال زیر را از چت جی پی تی میپرسید:
“چطور میتوانم در زمینه هوش مصنوعی شغل پیدا کنم؟”
یک پاسخ میگیرید و تمام! اما اگر ادامه دهید و بپرسید:
“چطور میتوانم در زمینه هوش مصنوعی شغل پیدا کنم اگر هیچ تجربه برنامهنویسی نداشته باشم؟”
پاسخ مشخصتر میشود و در مرحله بعدی، باز هم میتوانید بپرسید:
“چه دورهها یا گواهینامههای آنلاین به من کمک میکنند برنامهنویسی در حوزه هوش مصنوعی را یاد بگیرم؟”
میبینید؟ همین چند تغییر کوچک باعث میشود از یک جواب سطحی به یک مسیر واقعی و قابل اجرا برسید.
چگونه از هوش مصنوعی سوال کنیم
7. از اول شروع کنید
راستش را بخواهید، یک بار آنقدر درگیر یک گفتوگوی طولانی با ChatGPT شدم که تقریبا به دعوا کشید! موضوع این بود که میخواستم راجع به موضوعی مشورت کنم، اما بعد از چند ده پیام، مسیر مکالمه کاملا از دست رفت. من هم فکر میکردم اگر گفتوگو را ببندم یا حتی کمی استراحت کنم، همه چیز از بین میرود.
واقعیت این است که رشته بحث خیلی وقت پیش گم شده بود و ما فقط داشتیم بیشتر و بیشتر در تونل اشتباه جلو میرفتیم. بهترین کار این بود که همان لحظه صفحه را میبستم و در چتی جدید دوباره شروع میکردم. وقتی چت جدید باز کنید، ChatGPT همه چیز را فراموش میکند و مثل یک ذهن خالی دوباره آماده میشود.
اگر دیدید ChatGPT روی یک مسیر گیر کرده، مدام جوابهای اشتباه میدهد یا کاملاً از ریل اصلی خارج شده، کافی است یک گفتوگوی تازه آغاز کنید. فقط نکات کلیدی را به او بگویید، نه همه جزئیات خستهکننده. اینطور میتواند دوباره مسئله را از نو بررسی کند و به نتیجههای متفاوت برسد.
8. کمی چت جی پی تی را تهدید کنید!
گاهی وقتها ChatGPT نیاز به تشر دارد، چرا که جوابهای تکراری، سطحی یا حتی بیربط میدهد. در این مواقع بهترین کار این است که کمی محکمتر برخورد کنید. مثلاً بعد از گرفتن یک پاسخ ضعیف میتوانید بگویید:
«این جواب بدرد نمیخورد، دوباره و با جزئیات بیشتری توضیح بده.»
«فقط نکات تکراری گفتی؛ راهکار عملی و مرحلهبهمرحله بده.»
تهدیدهای جدیتری نکنید و یا به سراغ استفاده از کلمات زشت نروید، چرا که جواب نمیگیرید!
9. از چت جی پی بخواهید منبع بدهد
یک ترفند ساده اما موثر این است که همیشه بخواهید منبع پاسخ را بدهد. میتوانید این سوال را بپرسید: «لطفاً منابعِ پاسخ قبلی را ارائه کن.»
تجربهٔ نشان داده این پرسش اغلب منابع آفلاین (کتاب، مقاله، پایاننامه) را اضافه میکند؛ خوب است، اما مشکل این است که قابل بررسی سریع نیستند. پس قدم بعدی بهتر است واضحتر باشد:
«لطفاً منابع را بهصورت URL (لینک) ارائه کن.»
اگر دنبال تعداد مشخصی منبع هستید، صریح بگویید:
«لطفاً ۱۰ منبع بهصورت URL ارائه کن.»
یک نکتهٔ عملی که باید رعایت کرد این است که وقتی لینکها را گرفتید، حتماً خودِ لینکها را بازبینی کنید؛ دنبال دامنههای معتبر، تاریخ انتشار و اینکه منبع دقیقاً از چه ادعایی پشتیبانی میکند باشید. میتوانید از ChatGPT بخواهید برای هر لینک یک خط توضیح کوتاه بنویسد: «این منبع چرا معتبر است؟» یا «این منبع چه بخش از پاسخ را پشتیبانی میکند؟»
۳ اشتباه کشنده هنگام کار با هوش مصنوعی GPT
اگر دنبال این هستید که چگونه از هوش مصنوعی gpt سوال کنیم و جوابهای قابل استفاده بگیرید، اول از همه از این اشتباهها دوری کنید، چون همین خطاها باعث میشود پاسخها سطحی، مغرضانه یا گیجکننده شوند.
1. سوالات مغرضانه نپرسید
سوالاتی که نتیجهٔ مورد نظر شما را پیشفرض میگیرند نپرسید. سوالات دارای سوگیری، مدل را به سمت یک جواب یکطرفه میبرند و از دریافت دیدگاههای متنوع جلوگیری میکنند.
مثلا نگویید: «چطور یک متن فوقالعاده پیامی و در حمایت از ایدهام بنویسم؟» (پیشفرض میکند پیامهایی وجود دارد که باید حمایت شوند.)
بجای آن بگویید: «چه راهکارهایی برای نوشتن یک متن جذاب و خلاق وجود دارد؟» ( این فرصت را به مدل میدهد زاویههای مختلف پیشنهاد کند.)
2. اطلاعات بیش از حد ندهید
گفتیم که در سوال از هوش مصنوعی GPT جزئیات بدهید، ولی در این کار افراط نکنید. هدف این است که اطلاعات لازم را خلاصه و مرتبط ارائه کنید؛ نه اینکه همهچیز را یکجا رها کنید.
مثلا نگویید: «همه ابزارهای توسعه وب را با ویژگیها، زبانها، یکپارچگی، قیمت، نظرات کاربران و موارد استفاده توضیح بده.»
بجای آن بگویید: «ویژگیهای برجستهٔ محصول Y چیست؟»
با همین کار مدل روی موضوع مشخص متمرکز میشود.
3. زبانِ پیچیده یا اصطلاحی
هرگز قلمبه سلمبه حرف نزنید. اصطلاحات خیلی تخصصی و یا ادبی، احتمال پاسخ اشتباه را زیاد میکند. زبان ساده و مستقیم، هم برای فهم شما و هم برای هوش مصنوعی بهتر است. مثلا بجای «لطفاً تشریح نمایید» بنویسید « توضیح بده»
حرف آخر
در این مطلب فوت و فن سوال از هوش مصنوعی GPT را یاد گرفتیم و به صورت عملی نشان دادیم که چگونه از هوش مصنوعی gpt سوال کنیم. یادتان نرود که یک سؤال خوب، درِ پاسخهای عالی را باز میکند، همین الان با توجه به نکاتی که گفتیم از چت جی پی تی سوال بپرسید و نتیجه را ببینید. اگر هم سوالی برایتان پیش آمد حتما در نظرات درمیان بگذارید
سوالات متداول
چطور سوال را بپرسم تا نتیجهٔ بهتری از ChatGPT بگیرم؟
سوالات باید روشن، مشخص و دارای جزئیات باشید. دقیقاً بگویید چه میخواهید، فرمت موردنظر، طول پاسخ و لحن را مشخص کنید تا هوش مصنوعی بداند چطور پاسخ بدهد.
چطور میتوان ChatGPT را تعاملیتر کرد؟
پرسشهای پیدرپی بپرسید، از نقشآفرینی (role-play) استفاده کنید و از چت GPT بخواهید ایدهها را طوفان فکری کند و سپس با بازخورد خود آنها را پالایش کنید. دقیقا هوش مصنوعی را یک انسان فرض کنید.
محدودیتهای ChatGPT چیست؟
محدودیتهای اصلی شامل خطاها یا تولید اطلاعات ساختگی (hallucination)، مرز دانش (نداشتن اطلاعات بهروز بعد از تاریخ تعیینشده)، فقدان درک واقعی و وجود سوگیریهای ناشی از دادههای آموزشی است.
ChatGPT به همه یک جواب یکسان میدهد؟
اطلاعات پایه ممکن است مشابه باشد، اما بیان دقیق، جزئیات و نحوهٔ ارائه پاسخ بسته به عواملی مانند تصادفیسازی مدل و سابقهٔ گفتوگو متفاوت خواهد بود.
